พัฒนาการด้านภาษาของทารกวัยแรกเกิด-6ขวบ 

วัยทารก 

ทารกแรกเกิด - 3 เดือน 

ทารกน้อยวัยนี้สามารถฟังและตอบสนองต่อเสียงเรียกและเสียงอื่นรอบตัวได้ แสดงอาการรับรู้เสียงต่างๆ ด้วยการส่งเสียงอ้อแอ้ อือๆ...อาๆ...ในลำคอ บางครั้งด้วยการยิ้ม หรือร้องไห้ 

ควรปรึกษาแพทย์ หากมีความกังวลในเรื่องต่อไปนี้: 
ทารกอายุ 3 เดือนแล้ว ยังไม่ตอบสนองต่อเสียงเรียกของคุณ และเสียงอื่นๆ รอบตัว 


ทารกวัย 3 - 8 เดือน 

ทารกวัยนี้รู้จักเล่นกับเสียงที่ได้ยิน เริ่มทำเสียงพึมพำงึมงำกับตัวเอง และส่งเสียงเพื่อสื่อสารอารมณ์ของตัวเองให้ผู้ใหญ่รับรู้ เช่น ยิ้ม - เมื่อได้ยินเสียงที่บ่งบอกความสุข หรือ ร้องไห้ ทำหน้าเหยเก - เมื่อได้ยินเสียงกร้าวแสดงความโกรธเกรี้ยว ทารกวัยนี้สามารถเล่นจ๊ะเอ๋กับคุณได้แล้ว แถมยังชูแขนและเตะเท้าเพื่อแสดงออกถึงความตื่นเต้น และสุขใจ เมื่อมีคนอ่านนิทานให้ฟัง 

ควรปรึกษาแพทย์ หากมีความกังวลในเรื่องต่อไปนี้: 
หากลูกวัย 8 เดือนยังไม่ส่งเสียงใดๆ หรือไม่ทำท่าเอื้อมคว้าสิ่งของใดเลย 


วัยตั้งไข่ล้ม ต้มไข่กิน 

ทารกวัย 8 - 12 เดือน 

พูดง่ายๆ คือ ลูกวัยหัดคลาน หัดเกาะยืน และกำลังหัดเดินนั่นเอง วัยนี้สามารถเข้าใจและตอบสนองต่อกิริยาท่าทางของผู้ใหญ่ได้ มีการแสดงออกทางสีหน้าและเปลี่ยนโทนเสียงได้ด้วย เช่น หากถามทารกวัยนี้ว่า "คุณแม่อยู่ไหนคะ?" หนูน้อยวัยนี้จะหันมองหาคุณแม่ทันที นอกจากนั้น ยังเข้าใจคำง่ายๆ เช่น หม่ำหม่ำ บางครั้งชอบนำหนังสือเข้าปาก วัยนี้สามารถพลิกเปิดหน้าหนังสือที่ทำด้วยกระดาษเนื้อแข็งได้แล้ว 

ควรปรึกษาแพทย์ หากมีความกังวลในเรื่องต่อไปนี้: 
หากลูกน้อยวัยนี้ของคุณ ยังไม่มองสบตากับคนที่กำลังพูดด้วย หรือยังไม่ชี้มือไปยังจุดต่างๆ รวมทั้งไม่ทำเสียงใดๆ เพื่อสื่อสารถึงความต้องการของตนเอง เช่น ไม่ทำเสียงใดๆ ให้รู้ว่าต้องการของเล่นชิ้นนั้น 


ทารกวัย 12 - 18 เดือน 

ทารกวัยนี้เริ่มพูดคำแรกได้แล้ว สามารถเข้าใจความหมายของคำประมาณ 2-3 คำ รวมทั้งจดจำทิศทางง่ายๆ ได้ เริ่มรู้จัก ชื่อของตัวเอง สามารถยื่นของเล่นให้คุณแม่ได้ ถ้าคุณแม่ถามหาของเล่นจากลูก เช่น ถามว่า "ตุ๊กตาหมีน้อยอยู่ไหนจ๊ะ?" ลูกจะยื่นตุ๊กตาหมีน้อยให้ นอกจากนั้น ยังรู้จักส่งเสียงอือๆ ออๆ เป็นประโยค และชอบจ้องมองดูหนังสือที่มีรูปภาพด้วยความสนใจ 

ควรปรึกษาแพทย์ หากมีความกังวลในเรื่องต่อไปนี้: 
ถ้าลูกน้อยวัยนี้ ยังส่งเสียงเป็นคำพูดอย่างชัดเจนประมาณ 1-2 คำไม่ได้ 


วัยเตาะแตะ 

ลูกน้อยวัย 18 - 24 เดือน 

ลูกวัยนี้สามารถเชื่อมคำ 2 คำเป็นประโยคคำพูดได้แล้ว เช่น กิน-นม หรือ รถ-มา สามารถเรียนรู้คำใหม่ๆ ได้อย่างรวดเร็ว สามารถเลียนคำพูด เลียนอากัปกริยา การเคลื่อนไหวและท่าทางของผู้ใหญ่ได้ นอกจากนั้น ยังสามารถถามคำถามและตอบคำถามอย่างสั้นๆ ได้ด้วย คุณแม่ควรจัดหาดินสอเทียนให้ลูกวัยนี้ขีดเขียน ลากเส้นขยุกขยิกได้แล้วนะคะ 

ควรปรึกษาแพทย์ หากมีความกังวลในเรื่องต่อไปนี้: 
หากลูกวัย 20 เดือน ยังไม่สามารถทำตามคำสั่งอย่างง่ายๆ ได้ เช่น "มาหาแม่สิจ๊ะ" หรือ ลูกอายุ 24 เดือนแล้ว แต่ยังเชื่อมคำสองคำแล้วพูดเป็นประโยคไม่ได้ 

ลูกน้อยวัย 24 - 36 เดือน 


หนูน้อยวัยนี้ชอบฟังนิทานและชอบเล่นเกมบทบาทสมมุติ คุณแม่จะเริ่มปวดหัว เพราะลูกวัยนี้ชอบถามว่า "ทำไม ทำไม และ ทำไม?" บ่อยมาก แถมยังชอบตอบปฏิเสธอีกด้วย "ไม่ ไม่ และ ไม่" เป็นประจำ เด็กวัยนี้มักสนุกและเพลิดเพลินในการเปิดหนังสือพลิกดูรูปภาพทีละหน้า ชอบตั้งชื่อวัตถุที่เห็น และเริ่มเขียนหนังสือเป็นตัวพยัญชนะได้มากขึ้น 

ควรปรึกษาแพทย์ หากมีความกังวลในเรื่องต่อไปนี้: 
หากลูกอายุ 2 ขวบแล้ว แต่ยังไม่สามารถตั้งคำถาม หรือตอบคำถามสั้นๆ ง่ายๆ ได้ เช่น "ใช่ หรือ ไม่ใช่" 


วัยก่อนวัยเรียน 

ลูกน้อยอายุ 3-4 ขวบ 

เด็กวัยนี้ชอบแสดงความคิดเห็นและร้องขอสิ่งนั้นสิ่งนี้ รวมทั้งชอบบอกให้คนอื่นทำตามสิ่งที่ตัวต้องการ สามารถพูดคุยถึงสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นและแต่งเรื่องขึ้นเองได้แล้ว หนูน้อยวัยนี้เป็นนักฟังนิทานที่ดี คือชอบฟังนิทาน และจะฟังอย่างตั้งอกตั้งใจเสียด้วย สามารถเล่านิทานซ้ำให้ฟังอีกครั้งได้ นอกจากนี้ หนูน้อยยังสนใจฟังเรื่องราวที่เป็นเรื่องจริงที่เกิดขึ้น แต่ก็ยังชอบฟังนิทานและเรื่องเล่าต่างๆ อยู่ 

เด็กวัยนี้เริ่มวาดรูปทรงกลมสี่เหลี่ยมได้แล้ว บางครั้งทำท่าเขียนหนังสือตามแบบที่เคยเห็นพวกผู้ใหญ่เขียนกัน 

ถึงแม้เด็กวัยนี้จะมีอายุ 3-4 ขวบแล้ว แต่เมื่อมีอารมณ์โกรธขึ้นมา หรืออยู่ในช่วงเขินอาย หนูน้อยวัยนี้จะมีการแสดงออกด้วยท่าทางที่กลับไปเป็นเด็กวัยเตาะแตะอีกครั้ง 

ควรปรึกษาแพทย์ หากมีความกังวลในเรื่องต่อไปนี้: 
หากลูกวัย 3-4 ขวบ ยังไม่สามารถสื่อสารโดยการใช้ภาษาได้คล่องแคล่ว ไม่ว่าจะเป็นการออกเสียง หรือ การใช้ภาษาเพื่อแก้ปัญหาและเรียนรู้แนวคิดอย่างกว้างๆ 


ลูกน้อยวัย 4-5 ขวบ 

เด็กวัยนี้รู้จักชื่อและเพศของสมาชิกในครอบครัวแล้ว รวมทั้งรับรู้ข้อมูลของคนใกล้ชิดแล้วว่าเป็นใคร ทำอะไร อยู่ที่ไหน เช่น คุณน้าคนนี้ ชื่อ คุณน้าพิมพา ทำงานเป็นครู สอนภาษาไทย ที่โรงเรียนแถวบ้าน เริ่มรู้จักนำคำมาเล่นสนุก ด้วยการแต่งเติมคำให้ดูน่าขัน รวมทั้งแต่งนิทานและเรื่องราวต่างๆ ให้ตลก ขำๆ เริ่มหัดวาดรูปให้เป็นรูปร่างของ คน สัตว์ และสิ่งของแล้ว พยายามทำความเข้าใจเกี่ยวกับรูปภาพ จำนวน คำต่างๆ และตัวอักษร ว่า เป็นสัญลักษณ์เกี่ยวกับอะไร หมายความว่าอย่างไร 

เด็กวัยนี้ จะเขียนเรื่องทำนองเดียวกับการเล่าเรื่องและให้ข้อมูลได้ เริ่มรู้จักสนุกกับการอ่านหนังสือให้ตัวเองฟัง สามารถจดจำคำได้ 2-3 คำจากหนังสือที่อ่านจบไป เช่น ชื่อตัวละคร และคำที่เป็นสัญลักษณ์ในหนังสือต่างๆ 

ควรปรึกษาแพทย์ หากมีความกังวลในเรื่องต่อไปนี้: 
หากลูกวัยนี้มีทีท่าเขินอาย วิตกกังวลในการสื่อสารให้เป็นเรื่องเป็นราว หรือ หากวิตกกังวลเกี่ยวกับทักษะทางด้านภาษาของลูก 


ลูกน้อยวัย 5-6 ขวบ 

เด็กวัยนี้สามารถรับรู้ และวาด หรือเขียน รูปทรง ตัวอักษร และตัวเลขจำนวนต่างๆ ได้แล้ว สามารถจับอุปกรณ์สำหรับใช้เขียนหรือวาด อย่างดินสอ สีเทียน สีไม้ ปากกาเมจิคได้แล้ว ลูกวัยนี้เข้าใจแล้วว่าตัวหนังสือที่เขียนลงไปหมายถึงคำพูดที่เราใช้พูดสื่อสารกัน อีกทั้งยังสามารถบอกเล่าเรื่องต่างๆ ให้ผู้ใหญ่จดตามได้ เด็กวัยนี้เริ่มสนใจและสนุกกับการใช้คอมพิวเตอร์แล้วล่ะค่ะ! 

ควรปรึกษาแพทย์ หากมีความกังวลในเรื่องต่อไปนี้: 
ควรสอบถามพูดคุยกับคุณครูของลูกอย่างใกล้ชิดเพื่อประเมินผลว่าลูกมีทักษะและพัฒนาการด้านภาษาเป็นอย่างไรบ้าง จากนั้นจึงนำข้อมูลไปปรึกษาแพทย์ 


ที่มาข้อมูล: What Many Children Do in Language by A joint project of the Corporation for National Service, the U.S. Department of Education and the U.S. Department of Health and Human Services 
เรียบเรียงโดย ตุลยา มโนมัยอุดม 



Presented by ร้านเรารักเสื้อผ้าเด็ก